login

Staatssecretaris Jetta Klijnsma: “Wij moeten arbeidsbeperkten een steuntje in de rug geven”

Ze is de vrouw achter de Participatiewet: Jetta Klijnsma. Als staatssecretaris moet zij ervoor zorgen dat er 100.000 banen voor arbeidsbeperkten in het bedrijfsleven komen. Hoe gaat ze dat doen en wat heeft ze werkgevers te bieden?

Wat is in uw ogen het belang van de Participatiewet?

“Het is voor iedereen belangrijk om mee te kunnen doen. Daarbij gaat het echt niet alleen om het hebben van inkomen. Als je werk hebt, dan heb je collega’s, maak je dingen mee en ben je verzekerd van een dagritme. Voor mensen met een arbeidsbeperking is de stap naar de arbeidsmarkt dubbel zo moeilijk. Dus moeten wij ze als samenleving een steuntje in de rug geven.”

Hoe stimuleert u werkgevers om met deze doelgroep aan de slag te gaan?

“Veel werkgevers schrikken terug voor de risico’s op ziekte of arbeidsongeschiktheid. Maar ze weten niet dat dat is afgedekt met een no-risk polis. Daarnaast zijn er vergoedingen voor aanpassingen op de werkplek. Ook wordt het productiviteitsverlies van een arbeidsbeperkte werknemer via een loonkostensubsidie of loondispensatie gecompenseerd. En er zijn jobcoaches voor werkgevers beschikbaar om de arbeidsbeperkte te begeleiden. Tenslotte is er vanaf 2016 gedurende maximaal drie jaar een mobiliteitsbonus beschikbaar voor werkgevers van tweeduizend euro per jaar.”

Maar hoe krijgt de Participatiewet nu in de praktijk handen en voeten?

“Gemeenten, UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties moeten in de 35 arbeidsmarktregio’s nauw gaan samenwerken. Ook de O&O-fondsen zijn een belangrijke speler en moeten bij die samenwerking worden betrokken. Het is zeker niet de bedoeling dat partijen elkaar buiten de deur houden.”

Loopt alles naar uw idee volgens planning? Zit er genoeg tempo in?

“De Participatiewet is net van start, alles is hartstikke pril. Ik merk echter wel dat werkgevers beseffen dat er iets moet gaan gebeuren. Niet alleen maar omdat ze weten dat het kabinet de Quotumwet per 1 januari 2017 kan invoeren. Maar omdat ze oprecht vinden dat we een inclusieve arbeidsmarkt moeten hebben.”

U houdt dus wel de Quotumwet nog achter de hand. Wat vindt u van werkgevers die zeggen: ‘ik betaal straks die boete wel’?

“Dan zou ik ze willen aanraden om eens bij collega-werkgevers te gaan kijken. Ongetwijfeld zijn er ook in de metalektro goede ambassadeurs die de meerwaarde van deze mensen goed weten over te brengen en kunnen voorrekenen dat er geen cent bij hoeft.”

Heeft u nog een advies voor hr-managers die moeite hebben hun directie te overtuigen?

“Zeg dan tegen je management: ‘Weet je wat er gebeuren kan? Jij kan ook in een rolstoel terecht komen. Het kan jou ook overkomen dat jij doof of blind wordt. Dan zou jij het toch ook fijn vinden als jij welkom was?”

Kunnen bedrijven– bijvoorbeeld door job carving – ook productiever worden?

“Daar ben ik van overtuigd. Kijk naar het Slotervaart Ziekenhuis waar Wajongers zijn ingezet op eenvoudige taken. De verpleegkundigen hoeven geen bedden meer op te maken of spullen van A naar B te brengen. Die verpleegkundigen zeggen nu: ‘wij komen nu eindelijk aan ons eigen werk en onze patiënten toe’. Dat is natuurlijk prachtig!”

Gaat het dan alleen om lager geschoold werk?

“Nee, zeker niet. Bedrijven nemen ook Hbo’ers in dienst, sommige hiervan hebben bijvoorbeeld een autistische stoornis. Natuurlijk vraagt dat een ander soort aanpak om deze mensen te begeleiden. Maar het kan, zo blijkt uit de praktijk.”

Jetta en YolandeA+O is een pilot gestart om binnen de Metalektro arbeidsbeperkten te plaatsen. Wat vindt u van dat initiatief?

“Fantastisch. Ik begrijp dat binnen dat project werkgevers worden begeleid en ontzorgd. Dat is heel belangrijk, juist om koudwatervrees bij werkgevers weg te nemen. Toen de vrouwen emancipeerden, waren er ook veel werkgevers die dachten ‘hoe ga ik dat doen en moet ik dan een damestoilet aanleggen?’ Nu met de arbeidsbeperkten is het eigenlijk niet anders.”

Metalektrobedrijven geven wel aan dat het lastig is om het hele proces binnen het bedrijf te laten landen. Wat kan daaraan gebeuren?

“O&O-fondsen kunnen op dat vlak iets betekenen. Want daar ligt inderdaad een uitdaging. Je bent er niet als een werkgever zegt: ‘doe mij maar vijf arbeidsbeperkten’. Je hebt informatiesessies nodig voor het hogere management en ook mensen op de werkvloer moeten bij het proces betrokken worden. Stel iemand is slechtziend en moet altijd naar het toilet worden begeleid. Hoe ga je dat doen? Het zijn vaak hele praktische dingen, maar daar moeten wel oplossingen voor gevonden worden.”

U heeft zelf ook een beperking. Wat heeft u gemotiveerd bij het zoeken naar werk?

“Sinds de jaren ’40 was het in ons land gebruikelijk om mensen die zielig waren ergens weg te stoppen op de Veluwe. Ik had daar geen zin in, ik wilde gewoon meedoen. Een mens heeft maar één leven. Als je je buiten laat parkeren, dan wordt dat leven heel erg schraal. Dus ik zou tegen elke arbeidsbeperkte willen zeggen: ga ervoor, want een werkend leven is meer dan de moeite waard. En als samenleving, als bedrijfsleven, kunnen wij ons daar steentje aan bijdragen.”

Wat is de Banenafspraak?

In 2013 is in het Sociaal Akkoord afgesproken dat er tot 2026 in het reguliere bedrijfsleven in totaal 100.000 banen gerealiseerd moeten worden voor mensen met een arbeidsbeperking. Dit heet de Banenafspraak. Op 1 april van dit jaar is de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten ingegaan. Volgens de nieuwe wet moeten werkgevers met meer dan 25 werknemers (of 40.575 verloonde uren) een bepaald percentage arbeidsbeperkten in dienst nemen. In 2016 gaat het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kijken of de afgesproken aantallen voor 2015 zijn gehaald. Als dat niet het geval is, dan voert staatssecreataris Jetta Klijnsma als nog de Quotumwet in. Dat betekent dat werkgevers een boete van € 5000,- per niet ingevulde arbeidsplaats per jaar moeten gaan betalen.

Als een werkgever iemand met een arbeidshandicap of ziekte wil aannemen, kan hij gebruikmaken van de no-riskpolis. Voor werknemers met een ziekte of handicap betaalt UWV soms een Ziektewet-uitkering. De Ziektewet-uitkering dekt een groot deel van de loonkosten van de zieke werknemer. Deze regeling wordt de no-riskpolis genoemd.